donderdag 10 september 2026

Ai ai caramba, Frits!

​We kijken bij Renze (RTL4) naar een discussie over AI. Frits Wester vind het onpersoonlijk dat de premier Chatgpt gebruikt om een speech of andere uiting voor te bereiden.

De spindoctor van d66 kon het heel goed verdedigen. Ministers laten voortdurend teksten door medewerkers schrijven. Anderen begrepen ook dat de tekst nog steeds van jezelf kan zijn, dat je met AI aan het sparren bent om je eigen tekst en gevoel erin te houden.

De opmerking dat Hazes een rijmwoordenboek gebruikte om een liedje te maken was ook raak. De rijmelarij werd wel eens spottend bejegend maar er zat wel veel gevoel in de nummers.

Maar wat zegt Frits Wester? Nee, gebruik van AI is niet goed, hij wil de echte premier zien, hij wil ‘zijn nieren proeven’. Nee dat is lekker, nee dat is een authentieke kreet om aan te geven dat je iets eigens van de eerste minister wil zien. 

Ik zou zeggen Frits, als je 3x over andermans nieren begint, lijkt me dat je in herhaling valt met een cliché. Juist jij kan een beetje AI wel gebruiken. Bij jou kan hallucineren zelfs geen kwaad.

zaterdag 17 januari 2026

Wijn aan het uitbodemen?

Introductie

Rood bij een biefstukje, wit bij vis, champagne met Oud & Nieuw? Dat is traditionele shit. Wijn in een gespreide beleggingsportefeuille, dat is geen traditioneel advies.

Zoals sommige rode wijn een alternatief is voor bepaalde vis en champagne naast aardbeien ook heel goed met marsepein kan, is investeren in wijn een alternatief voor opdrinken.


Afgelopen 3 jaar is het genoegen van investeren in wijn wel wat afgenomen. Gemiddeld zijn de prijzen van topwijnen tussen de 10% en 30% gedaald.

In welke fase bevinden we ons nu als wijnbelegger? Er zijn veel factoren die de prijzen hebben beïnvloed en kunnen beïnvloeden: koopkracht in Azië, koopkracht in de Verenigde Staten, rentebewegingen, de US Dollar, en sinds 2025 de tarievenoorlog. Vergeet overigens ook de opkomst van non-alcoholische alternatieven niet. Er is denk ik ook een allocatie effect. Aandelenbeleggingen en goud hebben het de laatste 3 jaar juist geweldig gedaan. 

Wijn is een schaarste product. De hoeveelheid beschikbare te beleggen wijn neemt af met de tijd. Een complexe wijn wordt mooier naarmate de tijd vordert maar zo'n begeerlijke bewaarwijn wordt wel gedronken. Een hele goede bewaarwijn wordt daarom duurder naarmate hij ouder wordt. Niet tot in de eeuwigheid maar sommige wijnen kunnen eenvoudig ruim 40 jaar oud worden en fenomenaal smaken. Is de automatisch toenemende schaarste dan de factor die de andere factoren overbodig maakt? Dat niet, maar het is wel een kenmerkende en belangrijke factor en een reddingsboei. We hebben vermoedelijk de ergste prijsdalingen gezien en er is aanleiding om iets optimistischer te worden.

Ontwikkelingen

Volgens Liv-ex, een dataplatform en de B-to-B beurs voor de handel in topwijnen, bewogen handelsprijzen van de beste kwaliteitswijnen in 2025 richting geloofwaardige evenwichtsniveaus. De liquiditeit keerde aanwijsbaar terug, na een correctie van twee jaar. Bij wijn zijn deze ontwikkelingen cruciaal. De Liv-ex 1000, de brede wijn index heeft de afgelopen twee decennia een sterk lange termijn rendement laten zien, terwijl het beleggers er ook aan herinnert dat de ontwikkeling van topwijnen cyclisch is, vooral na periodes van uitzonderlijk snelle waardestijgingen. 

Tegen die achtergrond begon 2025 met een markt die behoorlijk was gecorrigeerd. Waarderingen van veel toonaangevende namen leken aan het einde van afgelopen jaar alweer realistischer dan in de vorige cyclus. Het vertrouwen bleef en blijft nog broos.

Onzekerheid rond tarieven stak vanaf Liberation Day op 2 april weer de kop op en drukte de bereidheid om in te kopen. De Bordeaux En Primeur campagne slaagde er niet in het sentiment op de secundaire markt wezenlijk te verbeteren. De nieuwe Bordeaux vielen in een vacuüm als je het mij zou vragen. Het resultaat was een selectieve prijsontwikkeling. Verkopers moesten vaak het bod accepteren in plaats van te wachten tot de vraag het aanbod volgde.

Tot heden wordt elke bubbel in de wijnmarkt gevolgd door een reset, maar nooit helemaal tot de pre-bubbelniveaus. Na elke correctie blijkt een nieuwe groeicyclus vanaf een hoger basisniveau te ontstaan. De laatste cyclus (2020–2025) doorliep een bruisende bubbel en een stevige reset. Als het patroon zich herhaalt, staan we mogelijk aan de vooravond van een nieuwe groeifase. Dit cyclische herstel is een van de redenen waarom topwijnen aantrekkelijk zijn voor lange termijn belegging. Uiteindelijk is er op termijn een opwaartse trend voor het hoogste segment wijnen.

In de tweede helft van 2025 kwam er meer beweging in de markt. De meest liquide benchmarks stopten met dalen en begonnen zich heel voorzichtig te herstellen. De cijfers zijn nog bescheiden, maar lijken wel betekenisvol: in de laatste vier maanden van 2025 stegen de Liv-ex Fine Wine 50 en de de Liv-ex 100 met circa 2,5%, terwijl de Liv-ex 1000 index ongeveer 1% won. Toch bleef de markt nog ruim 25% onder de vorige piek. Noem het een vroege fase van herstel waarin het sentiment geleidelijk verbetert en de prijsvorming betrouwbaarder wordt. Er is een keerpunt in de handel voor topwijnen en dat heeft te maken met een gedragsverandering. Ik moet wel eens denken aan de huizenmarkt. Het duidelijkste signaal is de verbetering van liquiditeit, vooral aan de biedzijde. De bid-offer ratio van Liv-ex steeg, wat zich vertaalde in hogere indices en meer transacties in een bredere groep wijnen.

Volgens een vermogensbeheerder in wijnen, Cult Wines, werd het herstel gedragen door kopers die duidelijke instapmomenten zoeken, bijvoorbeeld voor herbevoorrading door restaurants, hotels, retailers en handelaren. De grotere spelers azen op die lagere waardering. Geografisch viel Hong Kong op, gevolgd door Europa en later de VS. De dalende rente en tot einde van afgelopen jaar meer zekerheid rondom tarieven ondersteunden dit herstel. Die tarieven onzekerheid is op moment van schrijven helaas niet verdwenen (understatement).

De eerste tekenen kwamen van zeer liquide namen. Het artikel waar ik mijn wijsheid vandaan haal, noemt Opus One 2016, Sassicaia 2018, de champagne van Salon 2002 en Chateaux Lafite 2021. Niet elke fles steeg, maar de vraag herstelde zich bij de in de het oog springende labels. Prijzen begonnen zich op iets hogere niveaus te settelen. Wanneer een markt het vertrouwen opnieuw opbouwt, concentreert de handel zich vaak op namen met wereldwijde herkenbaarheid en een betrouwbare prijsbepaling. Handelslijstjes van 2025 onderstrepen dit. Champagne domineerde de ranglijst. De ranglijst laat ook zien dat de vraag zich verbreedt buiten de traditionele regio’s. De aanwezigheid van Rioja wijst op een groeiende interesse. Het bevestigt dat liquiditeit niet alleen voorbehouden is aan klassieke namen uit de Bordeaux en de Bourgogne. Uiteraard moeten de prijsniveaus wel ergens op slaan.

Een aantal veilingen zetten volgens Cult Wines de toon, waarbij ik de volgende twee er uitlicht:

  • Christie’s New York realiseerde circa $28,8 miljoen voor The Cellar of William I. Koch, stevige biedingen op oude Bourgogne, grote formaten Bordeaux en zeldzame Champagnes van verschillende vintages.
  • Christie’s Hong Kong Luxury Week realiseerde HK$72,9 miljoen voor de Joseph Lau Collection: alles werd verkocht.

Er waren meer topveilingen voor Bordeaux en Bourgogne verzamelingen in 2025. De conclusie is dat de prijsontwikkeling beheerst was. Kopers bleven gevoelig voor waardering, maar de concurrentie keerde terug. Kwaliteit, herkomst en zeldzaamheid kregen weer een betere prijs, en er lijkt een nieuwe lichting verzamelaars uit Azië in opkomst.


Vooruitzichten

Door de afgelopen renteverlagingen van zowel de Fed als de Bank of England werd het klimaat voor topwijnen gunstiger. Historisch is er een sterke correlatie tussen lage of dalende rentes en stijgende 'fine wine' prijzen. 

bron: Cult Wines
Het jaar sloot sterker af dan het begon:

  • Tarieven werden verwerkt zonder handel te verstoren.
  • Prijzen stabiliseerden.
  • Liquiditeit verbeterde, bid-offer spreads werden kleiner.
  • Transacties vonden vaker plaats rond of zelfs boven de marktprijs.
  • De handel verbreedde zich over regio’s en over verschillende type kopers.

Hoewel het herstel niet lineair zal zijn, zijn er nu meer realistische prijzen, is er betere liquiditeit en is er bredere marktparticipatie. Dit vormt de basis voor een langdurige opleving. Laten we zien wat de prijzen bij de En Primeur campagnes in het eerste kwartaal worden en of een hernieuwd oplaaiende tarievenoorlog geen roet in het eten gooit.


zaterdag 10 januari 2026

De status van een vaatdoekje

De meeste mensen hebben een vaatdoekje op het aanrecht liggen. Als je hem gebruikt hebt, moet je je handen weer met zeep wassen. Dat wil zeggen, als je hoog bent opgeleid. In de keuken van mensen die praktisch zijn opgeleid schijnt het vaatdoekje spic en span te zijn. 

Het verhaal gaat dat hoe hoger je bent opgeleid hoe goorder het doekje. Blijkbaar doen de heren en dames theoretici er lang over om hem in de was te gooien. Nou ben ik maar een eenvoudige doctorandus (Latijn voor iemand die te lui is voor een proefschrift) dus als een smeriger doekje statusverhogend is....



Het vaatdoekje in huize Sophister meurt wel maar de geur van het doekje reikt niet ver. Het had 'geholpen' als de geur een beetje op je afkwam. Helaas. Dat dit niet zo is, komt waarschijnlijk omdat ik met een HBO-er samenwoon. Dat riekt natuurlijk al naar een praktisch opgeleid sujet (de B staat voor Beroep). Als doekje voor het bloeden kan ik schrijven dat er bij ons twee liggen. Voor mij is altijd de vraag, welke is het ergste, dus welke pak ik niet beet. En wie heeft het voor het zeggen dat één van de twee de wastrommel in vliegt?

Maar stel je voor dat je in de keuken mag kijken van een gepromoveerd medemens. Daar is misschien niet alleen de geur van restjes en rottend vocht funest, daar hebben de vliegen het voor het zeggen.

vrijdag 2 januari 2026

Help, mijn partner…

​Jarenlang zie ik aankondigingen van ‘Help, mijn man is klusser’. Ik ben zelf niet zo’n handige Harry met verbouwen, maar ik weet via via dat je als partner behoorlijk de pineut kan zijn met een overactieve klusser in huis. En dat je als vrouw nog erger de Sjaak kan zijn als het mannetje geen planner is en minder handig is met budget en de finishing touch. Ik ken een gezin dat jarenlang, zomer én winter, in een pipowagen in eigen tuin heeft geleefd omdat het huis een bouwput was. Einde van het liedje: de verbouwing naderde de laatste fase, moeder en kinderen waren al vertrokken.

Vertrokken… ‘Ik vertrek (XL)’. Ook zoiets. Daar ook pijnlijk gedoe met onverklaarbaar bewoonde afbraak, gedoe met vergunningen en Nederlanders die geen woord Roemeens, Tsjechisch of Frans spreken, maar wel mensen uit dat land nodig hebben. Of een camping runnen in je blote snikkel…

‘Eén zo’n programma kijken, dat gaat nog. Maar hoeveel van die programma’s met Voice Over gezwam bestaan er inmiddels? Ik weet natuurlijk ‘B&B vol Liefde’ te noemen. Dat is soms nog om te lachen. Maar moet dat 4 van de 5 werkdagen? Dan heb je nog ‘Bed&Breakfast’ met die oubollige en hese Voice Over. Dat kan echt niet meer. En let op dat deuntje erbij. Dat maakt me pas echt opgefokt.

Wat is dat toch met die reality TV met Voice Over en ‘niets aan de hand deuntjes’ erbij? Kijken naar mensen in het land die iets gewoons doen (vertrekken, verbouwen, iemand versieren). Een paar kennissen op afstand adopteren, meeleven en zelf ook een leven krijgen? Of gewoon hopen dat het mis gaat? 


Kan er Als.U.het.Blieft een format worden bedacht met ‘Help, mijn vrouw kijkt Emo TV’ ?

Dat is er nog niet, dus..daar gaan we weer, met een versnapering naar de werkkamer. Ff kijken of Hélène Hendriks al op de buis is. Of dat andere format waar voetbal slechts bijzaak is.


Nee, ik bedoel niet Rail Away. Mooie Slow TV, met een goede Voice Over. Maar een stoptrein gebleken. Publieke omroep wil er op bezuinigen. Op deze dus wel.


woensdag 10 december 2025

Moeten we vrezen voor AI muziek?

​Woensdag 10 december was er een geinig item bij Eva in het programma: een kersthit creëren met behulp van AI. Eén van de angsten van de muziek makende sector is dat men brodeloos wordt als luisteraars niet meer kunnen horen of een nummer door een mens of door kunstmatige intelligentie is gemaakt.

Mijn stelling is dat de unieke artiest zich nog steeds zal onderscheiden.

Laten we eerst kijken (niet luisteren) waar we nu al circa 70 jaar tegen aanlopen. 

We worden in golfbewegingen overspoeld met middelmatige kopiëen van populaire liedjes. De meest ergerlijke copy-paste nummers zijn rapnummers van o.a. Nederlandse rappers die zich Amerikaanse getto rappers wanen. Zij dreunen een rukverhaal op rijm op en maken een sfeertje dat niet hun leven is, maar wel zo moet overkomen. Waarom zo negatief? Nou, de originele rappers en hiphoppers brachten iets nieuws (vandaar origineel) en dat is te prijzen. Maar een ritme jatten, een sample misbruiken, een laagland zweem eroverheen en een Nederlandse bankrekening in plaats van een Amerikaanse account spekken vind ik geen cultuur. 

De zanger van het Nederlandsche levenslied, ook zo’n drama van knip en plakwerk op een afgesleten onderbuik deuntje. Je zet de TV aan, of je bezoekt niets vermoedend een festival, en ja hoor, je staat naar een melige menigte te loeren die met een volkszanger mee staat te blèren.

En helaas moet ik juist Hazes sr. gebruiken om aan te geven wat ik er matig aan vindt: leen een lekker deuntje uit Frankrijk, bedenk een simpel liefdesverhaal of een drama en pak je rijmwoordenboek. Nu vind ik Hazes overigens vrijwel de enige topper in dit genre. Wat moet je met F. Duits, W. Kroes en het gele zwembroekje? Of een jongere garde met plakplaatjes. Of een jongere generatie met zielig gezicht (een engelbewaarder.. nou laat maar). 

Zouden zij beter een kopie van het gemiddelde genre kunnen creëren dan AI? Natuurlijk niet. De deuntjes hebben allen dezelfde stijl want de kassa moet rinkelen, want het publiek, de massa moet in beweging komen. Als je ziet dat Vandaag Inside in no time de zaal in polonaise had met dat debiele “Koekkoek” dan weet je dat zo’n ‘kraker’ te programmeren is. Niets origineels, geen kunst.

Niet AI die een keuze uit een database mengt met een andere set nummers uit een database komt met iets nieuws. Die komt hooguit met een variant van het reeds bestaande palet aan mogelijkheden.


Nee, juist een uniek persoon met een eigen levensloop en eigen vertakkingen in de hersenschors komt met iets nieuws. Dat heet creëren, dat is kunst. Daar is nog steeds een dankbaar publiek voor. Ja, voor kikkerland rap en voor levenslied rijmelarij is ook een groot publiek. En dat mag. 

Het vrezen dat er met AI middelmatige muziek wordt gemaakt, is raar. Want dat is er al in overvloed. De vrees dat unieke artiesten brodeloos worden, is ook ongegrond. We moeten vooral de kracht van de menselijke creativiteit niet onderschatten.

vrijdag 21 november 2025

Golf in ‘t loo?

De golfsport is nog steeds chique business.

Afwaterspecialist 2theLoo, bekend van toiletten in o.a. tankstations, heeft onlangs zijn prijs verhoogd naar €1 !

Dan krijg je als richtpunt wel een golfvlag in je urinoir, in plaats van een lousy vlieg.


dinsdag 11 november 2025

Teletubbies vol liefde

Je merkt wel dat de makers van 'B&B vol liefde' zijn groot gebracht met de Teletubbies: 




Nog een keer!

vrijdag 24 oktober 2025

Regels voor degelijke politiek

Een politieke partij hoort meer te zijn dan een sluwe marketingmachine. Idealiter is het een maatschappelijke organisatie die een visie uitdraagt, kiezers overtuigt en een positieve verandering mogelijk maakt.

Wat we sinds 2002 in toenemende mate hebben gezien, zijn partijen die vooral luisteren naar wat populair is en wat makkelijk scoort bij de minder geïnformeerde potentiële kiezer. Partijen bedienen zich van slogans en one-liners die zoveel mogelijk stemvolk mobiliseren.


Onderliggend zijn er een aantal problemen te onderkennen.

  • Sommige partijen verspreiden leugens en doen stoere praat, gebaseerd op niet-onderbouwde onderbuikgevoelens van kiezers (pleonasme)
  • Kamerleden blijken vaak “plucheplakkers”: ze zitten er voor zichzelf, voor het hoge salaris, en blijkbaar niet in de eerste plaats om daadwerkelijk problemen op te lossen. Bij het oplossen van problemen horen soms maatregelen die het brede publiek niet leuk vindt. We zien dat dergelijke maatregelen vermeden worden. Sterker nog, impopulaire maatregelen komen uiteraard van die andere partij en zijn natuurlijk schandalig.
  • Er bestaan politieke partijen waar de aanhang niets te zeggen heeft. Er is een cult partij te onderkennen die regelrechte onzin predikt. En bijbeunt in commerciële activiteiten en funding. De kiezer komt hier niet makkelijk tussen, tenzij je de cultheld(in) aanbidt. Er is zelfs een partij zonder leden. De oprichter claimt een grote achterban, maar deze groep stemmers heeft niets in te brengen of te vernieuwen. Deze lijsttrekker kan bovendien niet met pensioen anders mist hij persoonsbescherming. Niets is gericht op het algemeen belang, alles is gericht op overleven. Daar mag alles voor wijken (onwaarheden, gevaarlijke uitspraken, kabinet laten struikelen). Geen kiezer, kamerlid of minister van deze leden loze partij kan mee beslissen.
  • Eén-thema partijen of 'one-issue' partijen vormen ook een probleem. In Nederland komt zo'n partij op voor dieren, voor boeren, positioneren zich tegen vluchtelingen of een bepaald type buitenlander, of zijn juist unisono voor nieuwe Nederlanders, specifieke minderheden of senioren vanaf 50 jaar. Dit leidt tot een overmatige focus op deelbelangen en staan afgewogen verbeteringen in de samenleving ronduit in de weg.
Algemene_Beschouwingen_totaaloverzicht_Tweede_Kamer 10 juli 1980 Nationaal Archief Rob C Croes_Anefo
Algemene Beschouwingen juli 1980. Nationaal Archief, Rob C Croes - Anefo.


Hoe kan het beter?

  • Laten we weer kiezen voor een geloofwaardige visie. Met het lef om ook impopulaire maatregelen te verkondigen. Gedurende de zittingstermijn en ook in de aanloop naar de verkiezingen. En deze te verdedigen, transparant te zijn en te geven en nemen in een coalitie. Zo gaat dat. Niet dag 1 al met peilingen meegaan. Nee, jij als politicus hebt wat te zeggen en te bereiken8 voor het land. Je bent geen schoothond van anders geschoold publiek. Denk je dat een schoenmaker een peiling houdt voordat-ie een hak zet?
  • Laten we alleen nog partijen toestaan met leden. De aangesloten leden van een politieke partij zijn de actieve kiezers in de samenleving. Zij moeten iets te zeggen hebben. Dat is democratie. Deze leden kunnen gezamenlijk een visie maken en signalen afgeven dat een visie bijgesteld moet worden. En van een partijpoliticus of partijleider verlangen dat zij of hij zich tijdig aanpast of anders een toontje lager moet zingen (op de bus gaan zitten, burgemeesterspost zoeken, maar niet voor een lobbykantoor werken).
  • Eén-themapartijen moeten we niet meer willen. Volwaardige partijen wegen juist verschillende thema’s af en komen daardoor met goed doordachte voorstellen voordat ze deze aan het publiek presenteren. Door het toestaan van 'one-issue' partijen is gebleken dat er kamerleden binnenstromen met minder vaardigheden. 'Denk' aan partijen als 50+, bijéén, en ook nsc. Van lager allooi en toch emplooi. In 2002 tijdens het drama met kamerleden van LPF riepen we toch al: "Hé, verrek, kamerlid zijn, blijkt ook een vak!" 
  • Aanvullend, voer een drempel van drie zetels in de Tweede Kamer in. Aanstaande kamerleden worden dan gedwongen om zich binnen een goed georganiseerde politieke partij naar boven te werken. Zo'n politicus kan zich scherpen aan ervaren collega's en hun ideeën worden afgewogen tegen andere belangen. Dat is degelijker, eerlijker en realistischer. Eén-themapartijen dwarsbomen momenteel een optimale besluitvorming. Eerlijk is eerlijk, heel soms heeft een partij met 2 zetels of minder nog nut. Maar de praktijk leert dat Groep Watt&Halfwatt worstelende organisaties zijn die onvoldoende ruggensteun van de kiezer hebben en bij menig verkiezingsmoment naar de afgrond loeren. 
  • Afsplitsingen zijn vaak tijdelijke fenomenen. Zo’n Fractie Nergenshuizen wenst het pluche en het salaris om begrijpelijke reden aan te houden, maar mensen… verbiedt voortaan een afsplitsing uit een partij als het afsplitsend kamerlid persoonlijk minder dan het vereiste aantal stemmen voor 1 zetel heeft binnengehaald. Ja, Fractie Nergenshuizen en Groep Watt&Halfwatt mogen meedoen aan de verkiezingen, maar dienen wel 3 zetels te halen. Anders inschikken of het licht uit doen.

dinsdag 1 april 2025

Crypto gebeuren

Zoals dat gaat, ik had na die Trump rally een gesprek of je nog in bitcoin moest zitten.

De één zei ja. Want als je de waarde van goud deelt op het goud dat aanwezig is op onze aarde en je hanteert dezelfde methodiek voor bitcoin… Deze digitale munt heeft ook het schaarste element. Kijk niet gek op als bitcoin over 5-10 jaar $800000 staat.

De ander zei 'neen'. Ook met argumenten. Valide en minder valide.

Die gesprekken overwegende en herkauwende, moest ik denken aan de woestijn. Waar je na dagen lopen zo’n dorst hebt dat je blij bent dat je een oase met een bar tegenkomt. En dat je naar binnen mag, maar alleen met een stropdas.


Wat heeft die stropdas te maken met bitcoin?

Stel dat iedereen de bitcoin omarmt, stel dat fiat money minder waard blijft worden (ik geloof dat de USD al 95-99% kwijt is sinds het einde van Bretton Woods). Stel dan dat je een grote persoonlijke wens wil realiseren. En dat je die met een waardevast betaalmiddel moet betalen. Kortom, in de oase is er water, maar je hebt een stropdas nodig om binnen te komen..

De Euro en de US Dollar zijn niet waardevast en goud, het edelmetaal waarmee je al eeuwen nog steeds met hetzelfde gewicht een brood kan kopen, is geen handig betaalmiddel. Bakker, snijdt u meteen even het juiste aantal microgram af?

maandag 26 augustus 2024

Principe van Brandolini

Het principe van Brandolini is de hoeveelheid energie die nodig is om bullshit tegen te spreken en is oneindig veel groter dan het verzinnen van bullshit.

Dit principe werd 24 augustus jl. op pagina 30 in de zaterdag krant van Het Financieele Dagblad door filosoof Sebastien Valkenberg beschreven naar aanleiding van de boekbespreking 'Eigen Onderzoek Eerst' van Adriaan ter Braack.

Dat bullshit tegenspreken heel moeilijk kan zijn, is van alle tijden, maar de hoeveelheid bullshit die we onder de neus krijgen is de laatste 15 jaar verveelvoudigd. Dit komt door sociale media en de gemakzucht van het gebruik van die media. Vergeet ook de flagrante onzin niet die politici de wereld in sturen. Realiseert u zich dan dat onzin op micro niveau nog best onschadelijk is te maken maar dat deze gevaarlijke onzin vaak al miljoenen mensen heeft bereikt. Ga dat op macro niveau maar eens rechtzetten. Dat is het moeilijke met het verspreiden van onzin, populisme, influencers drogredeneringen, samenzweringstheorieën en onwetenschappelijke aandachttrekkerij.

Tegengaan van bullshit kost veel energie. Maar wat kan men voor zichzelf doen aan bijvoorbeeld de drogredeneringen?

Op micro niveau, d.w.z. in klein gezelschap of voor eigen beoordeling houdt de definiëring van een drogma nog steeds stand. Het is moeilijk om overal verstand van te hebben en elke uitspraak volledig te gaan onderzoeken. Het gaat er voor een groot deel om wat de achtergrond en reputatie van de meningspuier is en of meneer of mevrouw niet zelf een belang heeft bij die mening. Uiteraard, wanneer het mogelijk is, is het goed om ook enig onderzoek naar de twijfelachtige redenering te doen.

Blijf op uw hoede, het is al lastig een mening of een theorie van een mens op waarde te schatten. AI verlangt nog meer scherpte om het kaf van het koren te scheiden.

zondag 4 augustus 2024

Ischia, Italia en de economie van het strand

Ik ben niet zo regelmatig meer op mijn eigen site te vinden. Dat komt zo, ik zoek nog maar voor gemiddeld 4-8 uur per week een advies-, interim- of toezichtrol. Of voor x uur per kwartaal. Kan ook.

Met de vakantie op het Italiaanse eiland Ischia kreeg ik weer de nodige afstand en zin om iets te schrijven. Minder over beleggingscommissies of beleggingsprocessen, meer over gebeurtenissen met een economische kapstok.

Wat me hier opvalt is wat me ook opviel op het vaste land van Italië: de (over-) gestructureerde aanpak op het strand. Deze keer in Sant’ Angelo, Ischia. We kregen met 2 van die regels tegelijk te maken. Kom, zeiden we, nadat de watertaxi ons op het vulkanisch strandje Spiaggia della Fumarola bracht, laten we eerst een bakkie doen. Lang verhaal kort, we mochten niet aan tafel in een volstrekt lege ruimte zitten. Die was voor Pranza, de lunchtijd die over een half uur zou losbarsten. We zouden maar eens een tafeltje te lang bezet houden.

We sprongen maar in zee, de tas vast op een bedje geplaatst. Na terugkomst weer een standje. Onze tassen werden er af gehaald. Wij wilden best dokken, maar we hadden boven eerst moeten reserveren. Ja, daag, daar zijn we net weggestuurd voor de koffie. We zoeken wel een bedje bij de buren. Ook daar grepen we mis. De tassen mochten er wel even naast. Bleken we ze precies op een plek te hebben geplaatst waar een sluimerend vulkaantje de boel naar 100 graden kan brengen. Na een tip hebben we de tassen snel voor hun smeltpunt verplaatst. Snel €45 betaald. Het was inmiddels 13:30 uur. We mochten voor de hele (!) dag betalen. Dan mochten we zo maar tot 19:00 uur blijven zitten.

Moraal van het verhaal? Zelfs Draghi kreeg geen structuur in de overheidsfinanciën, maar de stranduitbaters koppelen strenge regels aan consumptie en gebruik van openbare ruimten. Er wordt geluisterd en er wordt betaald.

Aan het Italiaanse en Franse ministers gezelschap: ga eens naar het strand voor u de zware kabinetsperiode begint. U dient het landsbelang.

Wij gaan weer naar vrijzinnig Nederland. Lekker zitten waar we willen.

zondag 14 januari 2024

Strippenkaart

Ik ben per trein naar Spittal en lees een verhalen- en columns boekje van Remco Campert. Deze stukjes verschenen in de Volkskrant, Humo en Rails, van het Nederlandse spoor. Ik stuit op Correspondentie 3. Of de heer Campert de toerist wil uitleggen hoe de strippenkaart werkt. Dus, hoe dat zit met die zones en zo. En waarom ze als ze twee zones rijden de derde moeten laten afstempelen. Als ze het niet begrijpen zegt u gewoon dat het nu eenmaal zo is. 

De dag ervoor heb ik met horten en stoten mijn (in 2022 zelf betaalde!) Essent cadeautjes opgemaakt door 2 films van Videoland te loeren. Het betreft de films Golda (actueel!) en Oppenheimer (hopelijk niet actueel).

Oppenheimer werd vreselijk gekweld door zijn eigen product, de eerste atoombom. Niet alleen had hij het zelf heel moeilijk met zijn uitvinding die honderdduizenden het leven kostte, hij werd ook gegrilld door de Amerikaanse autoriteiten. Door een soort tribunaal verloor hij zijn ‘licence to kill’, zijn permissie om verder onderzoek te leiden. Later werd hij overigens enigzins gerehabiliteerd.

Hoe zit dat met de uitvinder van het systeem van de strippenkaart? Wat dacht hij toen hij die x zones plus 1 presenteerde? Zat hij aan de geestverruimende materie?

Zou hij zijn straf hebben uitgezeten? Heeft hij zijn roze strippenkaart kunnen gebruiken?

Inmiddels is hij ook vast gerehabiliteerd nu we gewoon met een bankpasje kunnen reizen.

Ik ben met de trein om de CO2 uitstoot te beperken. De route zou anders met de auto zijn (alleen) of met een vlucht (halfleeg). 

Stel, we zijn 10 jaar verder. Hebben we qua fossiele afbouw dan de Oppenheimer route gevolgd of die van de strippenkaart, waar een andere technologie het klimaat redt?

Ik ga nu de naam van de uitvinder van de strippenkaart googlen.

zondag 15 januari 2023

Blauwe maandag

Laat je niet gek maken door blue monday, het is maar een blauwe maandag per jaar.




maandag 22 november 2021

Het belang van private banking

Het belang van private banking? Is ondergetekende ineens voorstander van een rekening en een beleggingsportefeuille bij een persoon die thee komt drinken en je hond uitlaat? Man, je drinkt toch wat anders en ge hebt toch helegaar geen hond?

Het belang van een trusted advisor, daar gaat het om. Of op zijn minst iemand die je kent, bij de organisatie waar je je geld stalt.

Het is niet de eerste keer dat ik schrijf over de armzalige communicatie van grootbanken. En eigenlijk wil ik dat ook niet. Als vermogensbeheerder bij een specialist die de omgang met de cliënt hoog in het vaandel heeft, vond ik het altijd wat overdreven om je af te zetten tegen het gedrag van de grootbanken. En jezelf op de borst te kloppen dat jij wel die persoonlijke aandacht biedt. De wedstrijd wie de klant het meest centraal had staan. Nou, dan was er ook nog één waar de cliënt zelfs voorop stond. "Om de klappen op te vangen", zeiden we balorig, als we ons in ruitjespak, of mosterdkleurig ruitjes jasje en onkreukbare terlenka een grapje permitteerden. Wat een schavuiten, hè, die persoonlijke bankiers?

Copyright Hein de Kort, het Financieele Dagblad 31 augustus 2015
Maar nu de harde werkelijkheid in grootbankenland. Daar heb ik nu mee te maken. Als privé persoon, als zelfstandig ondernemer en als onbezoldigd bestuurder bij een recreatiepark. De voorbeelden kunnen we laten spreken.

"Goedemiddag, u spreekt met van Puffelen* van de Raiboeboebank*, bent u de heer van der Eend?". "Eh, ja..spreekt u mee". Van Puffelen: "Dan wil ik graag even wat persoonlijke gegevens voordat we verder gaan". Van der Eend*: "O, waar gaat het over?". De beambte aan de lijn weer: "Dat kan ik u nog niet zeggen, ik moet eerst uw identiteit vaststellen". Van der Eend: "Nou, als u het zo stelt, eh.. ik heb persoonlijk helemaal geen rekening bij de Raiboeboe, belt u mij dan als bestuurslid? Want bij zus en zo club hebben we wél een Raiboeboe rekening". Van Puffelen: "Daar kan ik niks over zeggen. Wat is uw voornaam?". 

Van der Eend: "Jan". Van Puffelen: "Huisadres". Jan noemde zijn huisadres en nummer. Van Puffelen vervolgt: "Wat is uw geboorteplaats?"  Van der Eend verbaasde er zich over dat dat ook door de telefoon moest, en dan moest de geboortedatum vraag nog komen.

Wat is dat eigenlijk voor nummer waar die van Puffelen meebelt. Een 085 nummer. En, die van Puffelen klonk niet bepaald meevoelend of betrouwbaar. "Wat gaat u eigenlijk nog meer vragen? Ik wil eerst weten waar het globaal over gaat. Gaat het over die fout waar ik 6 weken geleden over mailde, via de gebruikelijke e-mail? Ik ben druk genoeg, dus zeg even of het over de vereniging gaat, zodat ik mijn privacy niet voor Jan Doedel over de telefoon te grabbel gooi". Antwoord namens de Raiboeboe: "Dit doen we voor uw veiligheid en ik kan niets prijsgeven over waar ik voor bel. Eerst wil ik uw geboorteplaats". 

Ik heb opgehangen. Er hing weliswaar een dreiging in de lucht dat ik straks de rekening niet meer kan gebruiken, maar dat heb ik 3 jaar geleden ook meegemaakt. Wie is de UBO van de vereniging, etc.. Persoonlijk zwelg ik graag in die Kafka taferelen. Kom maar op.

Om de Raiboeboe case af te ronden, ik heb het mij bekende nummer gebeld. Dat blijkt gewijzigd in een dergelijk landelijk 085 nummer, ik had geen crimi aan de lijn. Het was echt de Raiboeboe.

De voorlichtster van Raiboeboe zei dat deze procedure 'nodig' is. Ja, dank je de koekoek. Inderdaad, als je de communicatiekanalen verandert, geen accountmanager hebt die ons bestuur een beetje kent en vervolgens door allerlei in de haast aangetrokken personeel je cliënten laat bellen omdat je grote boetes krijgt omdat je je zaken niet op orde hebt. Ja, dan is het nodig. Inmiddels is het na een paar weken nog niet duidelijk wat men van mij moet.

Nu de Snooze bank*, daar zit ik voor mijn werk. Ik zal het kort houden, ik stuur een e-mail vanuit de website omdat ik een offerte nodig heb. Ik dacht ergens midden oktober. Ik word vrij snel gebeld om een telefonische afspraak te maken op de 28e. Goed gesprek gehad en mij werd een offerte en nadere antwoorden op specifieke vragen beloofd op dinsdag 2 november. Na 2 weken niks vernomen. Nog eens gemaild. Niets. En nu? Nog steeds niets. Probleem weer, medewerkers kennen hun cliënten niet en thuis gaat het leven toch wel verder. Salarisje, laptopje en straks even de hond uitlaten. Hun eigen hond uiteraard.

Nog een dramaatje. Een bank die ik al eens eerder in een voorbeeld gebruikte is een speciale bank. Die kan ik niet eens een gefingeerde naam geven want dan weet nog iedereen welke TWEE(!) dat kunnen zijn. De toestand loopt al een jaar, en niet als een trein. Je hebt sporen en onstporen. Maar er is wél iets beloofd, en je vertrouwt zo'n club wel veel geld toe.

Ik bedenk me ineens, van oliebedrijven nemen beleggers afscheid omdat zij fossiele producten verkopen. Maar bij deze banken worden fossiele processen pas echt de nekslag.

Voor het evenwicht nog even mijn persoonlijke rekening bij de Eng bank*, dat is de bank waar ik lekker eng met beleggingen bezig ben. Alles gaat digitaal, precies zoals de toenmalige chef, de heer Spijkers* het wilde. Super agile, met 'Customer Journey' mensen.

Ik moet toegeven, ik ben zeer te spreken over het gemak van de app(s). Alleen, ik kom er achter dat ik bepaalde zaken niet mag, bijvoorbeeld een put optie kopen.

Hoe ben ik daar achter gekomen? Mijn kinderen (18+) hebben daar ook een Enge beleggingsrekening en daar bleek dat zij simpele dingen niet konden kopen omdat zij geen kennis- en ervaringscheck hebben ondergaan. Je kan dan bijvoorbeeld geen Goud ETF kopen en zelfs bepaalde fondsen niet (W.P. Stewart, een gewoon en een goed US aandelenfonds). Toen bleek dat ik ook van een paar van die zaken ben afgesneden. 

Dan denk ik, dan heb je je 'Ken uw Client' totaal niet toegepast. Dat wil zeggen, misschien had ik ooit toegang, maar na die miljoenen boete voor de Eng Groep niet meer. Communiceer dat dan! Grootbanken aansturen is kennelijk geen sinecure.

Het belang van private banking. Ik moet het niet overdrijven, er is vooral een belang van goede dienstverlening en daar hoort normale communicatie bij. Hoe je het als bank doet, moet je zelf weten. Al zit je met je blote voeten in een teil met water als je belt. Al schrijf je alles van de klant op een bierviltje, en is je bureaulade je datawarehouse. Wees effectief, etaleer niet je onkunde, doe gewoon wat je hebt beloofd en verdiep je in de cliënt. Daar betaalt de cliënt toch voor?  

In mijn vorige post "Vinken of beoordelen: Vinktech of mensenwerk" schreef ik: "Wordt het met de huidige bezetting bij banken pas beter als de mens geheel wordt vervangen door een robot? In deze wedloop worden banken natuurlijk volledig voorbij gestreefd door de meer wendbare Fintech initiatieven".  

We zijn 3 jaar verder, maar ik denk dat ik de contouren wel zie. Het is een keuze tussen operational excellence met goed werkende technologie, of een bank moet als mens meerwaarde tonen met kennis van de cliënt.


* om privacy te waarborgen zijn de personen en banken in deze post voorzien van een fantasienaam.

Het Trend Signaal van Sophister Asset Management

Sophister Asset Management belegt top down door het bestuderen van politieke en macro-economische ontwikkelingen. Dan volgt een analyse van de financiële markten en een oordeel over de waardering van markten. Na de keuze voor een asset class, regio en/of land wordt na position sizing de timing overgelaten aan een trend signaal. Dit is het signaal dat we in 2011 reeds op de site hebben beschreven en werkt ongeveer als het toepassen van een exponentieel moving average.

De implementatie geschiedt met ETF's. De indextrackers worden geselecteerd op betrouwbaarheid, passendheid met de reeds gemaakte keuze voor de asset class en regio, veiligheid en kosten.

Met de navolgende link kunt u zich periodiek op de hoogte houden van de signalen die deze vorm van trend identificatie afgeven. In deze tabel is ook een signal-to-noise ratio verwerkt waarmee inzicht wordt gegeven in de kracht van het signaal.

"De meeste vis zit tussen de kop en de staart", quote van een begenadigd belegger (1996)

De signalen vormen géén advies en kunnen ook niet zo worden uitgelegd. De pagina is een uithangbord voor het werk van Sophister.nl en beoogt een uitnodiging te zijn voor verdere communicatie over trend following beleggen en risk mitigating strategies.

vrijdag 8 oktober 2021

Best-in-Progress & Engagement


Inleiding

In deze post breek ik een lans voor Best-in-Progress & Engagement als een te prefereren stijl voor duurzaam beleggen in publieke aandelen. Met Best-in-Progress & Engagement prikkelt men de nog niet duurzame verbeteraars om ongewenste output te reduceren en zelfs om klimaatoplossingen te stimuleren. Binnen mainstream ESG beleggen en met name bij indexbeleggen prevaleert het best-in class principe nog: de bulk wordt belegd in aandelen van bedrijven die al een goede ESG score hebben. Status wordt bij de selectie beter beloond dan verbetering. Echter, de klimaatdoelstellingen vereisen een substantiële en snelle verbetering en geen bevestiging van een status.


Green Equity - foto 123RF - Tsung-Lin Wu

Meehobbelen en afvinken

Het probleem is dat vrijwel elke duurzame belegger in beursgenoteerde aandelen achter dezelfde ESG aandelen aan rent. Men is het eens dat er in de reële economie structurele verbeteringen nodig zijn op gebied van het milieu en klimaat, sociale omstandigheden en bestuur. Het is moeilijk om hier tegen te zijn, maar wat wordt er bereikt als men selecteert op best-in-class ESG scores?

Om te beginnen heeft duurzaam beleggen in genoteerde aandelen slechts een indirect effect op de bedrijven in de reële economie. Door het streven naar een verbetering in zowel E, S als G dreigt er weinig focus in een portefeuille. Bovendien, wat de één uitsluit, wordt door een andere belegger gekocht. Er zijn teveel met elkaar conflicterende ESG ratings. Het indirecte effect met de beperkte focus wordt dus ook nog verwaterd. Steekt een uitsluiter zijn kop in het zand voor verbeteringen in de minder duurzaam ontwikkelde bedrijven? Ik denk het wel. 

ESG ratings op basis van best-in-class zijn een hygiëne factor in duurzaam beleggen. Men belegt in bedrijven die al veel hebben bereikt op gebied van ESG, en men sluit ‘de mindere goden’ impliciet of expliciet uit. Principieel zijn is prima, maar het wordt op die manier een landdag van beleggers en bedrijven die het al met elkaar eens zijn. Veel beleggers vinken hun ESG corvée af met een ETF of indexportefeuille. Zo’n belegging is gebaseerd op een bekende klassieke index minus een paar notoire schenders. Leuk voor de bühne maar weinig effectief om de wereld te verbeteren.

Duurzaam: ‘meer duur-dan-zaam’

Duurzaamheid wordt tegenwoordig gepromoot als een manier van beleggen die meer oplevert dan traditioneel beleggen. Dan hebben we het over de kopgroep in duurzaamheid, die toevallig ook vaak te vinden is in (schone, of niet direct vervuilende) technologie met hoge lange termijn groei verwachtingen. Dus gaan grote groepen beleggers als lemmingen achter dezelfde grote groep aandelen aan die al duurzaam is. Wat gebeurt er doorgaans op de aandelenmarkt als iedereen dezelfde mening heeft? Aandelen zijn al duur. Mogelijk dat koerswinst ratio’s van duurzame mandjes nog hoger zijn. Klapt dan de ballon? Op zich is die kans aanwezig.

Kan het beter?

Duurzaam beleggen gaat niet over meehobbelen en afvinken. Duurzaam beleggen gaat over de intrinsieke motivatie om de wereld beter achter te laten, dus bijvoorbeeld oog hebben voor milieu aspecten om de aarde minder te laten opwarmen. De geldstromen richting duurzame beleggingen dienen een noodzakelijke transformatie. De transformatie naar een duurzame economie. Het lange termijn denken moet gaan prevaleren.

Het is echter niet bewezen dat duurzaam beleggen in een afgevinkt mandje in elke periode het meeste oplevert. Op een gegeven moment is dat mandje te duur. Of het mandje wordt slachtoffer van een regime change op financiële markten. De dreiging van een implosie van aandelen met een goede ESG score moet dan niet de ambitie tot verduurzamen verslappen.

Er is overigens wel bewijs voor een lager risico in een duurzame aandelenportefeuille. Het selecteren op een goede Governance, het vermijden of beperken van 'stranded assets' of het vermijden van bedrijven die op termijn geen business case meer hebben verlaagt het lange termijn risico.

Om het universum van welwillende bedrijven te vergroten, moeten we ook bij bedrijven die nog niet zo ver zijn erop aandringen dat hun strategieën en toekomstplannen worden herzien. Zodat ook zij een bijdrage gaan leveren. Dit segment is het nieuwe ‘laag hangende fruit’. De noodzaak tot verandering in de maatschappij is zo groot dat vervuilende activiteiten rap gereduceerd moeten worden en dat nieuwe schone technologie omarmd moet worden. Door beleggers, financiers en investeerders. En snelheid is van essentieel belang in de race naar Carbon Zero.

basis geleend van Amundi,  verbouwd tot diagram voor een Best-in-Progress evolutie



Het is niet genoeg dat een selecte kopgroep van bedrijven het initiatief neemt in de transitie. Het is géén blijvende beleggingsstrategie om alleen die bedrijven af te vinken die met een ESG score al door een hoepeltje zijn gesprongen. Deze methode is heel lang de norm geweest, maar wordt voor de duurzame transitie minder effectief, en belegging technisch wordt het ook een gedrocht. Het klopt niet met de 'wetten van het beleggen'. Men gokt op de ‘greater fool’ die een duur aandeel straks nog duurder van je wil overnemen.

Best-in-Progress & Engagement

Beleggen is anticiperen. Anticiperen op verbetering in de winst, maar ook anticiperen op verduurzaming. Met name als je gelooft dat een verbetering in duurzaamheid een meerwaarde vertegenwoordigt.

Op LinkedIn kwam ik een Duitse dame tegen die het in één van haar commentaren over de term ‘Best-in-Progress’ had.

Laten we afspreken dat we beleggen of investeren in te onderbouwen beloften van bedrijven die hun CO2 uitstoot, waterverbruik en afval reduceren (E),  arbeidsomstandigheden (S) verbeteren en sowieso hun governance (G) op orde brengen. Laat beleggen, populair gezegd, ook inclusief worden. In de zin dat niet de duurzame status telt, maar dat de commitment aan verbetering beloond wordt. Het wordt tijd om bedrijven te herkennen die met hun ESG score nog beneden gemiddeld zijn maar de potentie hebben om een klimaatoplossing te bieden of een andere Sustainable Development Goal (SDG) nastreven. Let derhalve op ‘improvers’ die een SDG dienen maar met Engagement hun ESG score kunnen verhogen.

Het gaat om de beweging, de anticipatie naar beter die telt. Van grijs naar groen. Zo breken we een segment binnen beursgenoteerde aandelen open dat nu te weinig op de radar van ESG rating agencies staat, maar wel voor de meeste materiële vooruitgang zorgt. In onze struggle naar een duurzame samenleving is Best-in Progress & Engagement een duurzame beleggingsstijl die meer past bij de gewenste snelheid om klimaatdoelen en andere SDG’s te behalen.

Het blijft zo dat duurzaam beleggen een indirect effect heeft op de verbeteringen in de reële economie. Duurzaam beleggen (artikel 8 SFDR) heeft in eerste instantie een promotie- en signaalfunctie. Wat vooral helpt in de verduurzaming is een betere regulering in de economie teneinde overheden en ondernemingen te dwingen de gewenste verbeteringen door te voeren.

Conclusie

Met Best-in-Progress & Engagement kan de duurzame belegger in genoteerde aandelen grotere stappen zetten door minder groene ondernemingen te stimuleren om te verduurzamen. Dan resulteert een groter maatschappelijk rendement. En door te anticiperen op verbetering moet Best-in-Progress bovendien een financiële bijdrage in de portefeuille kunnen leveren. Die toegevoegde waarde ligt in méér spreiding en mogelijk een beter toekomstig rendement, kloppend met de wetten van het beleggen. 

 

vrijdag 19 maart 2021

Gamestop in de Tweede Kamer

Ik weet het, als je een belegger bent of je probeert iets te verkopen....probeer politiek of religie te vermijden als gespreksonderwerp. Maar toch even de politiek hier. Sssssst....

De huidige verkiezingen in Nederland hebben mij al ruim voor de verkiezingsdatum bezig gehouden. Ook daarna nog, vanwege de uitslag. De reden dat ik hier iets kwijt wil, is dat er een analogie met beleggen lijkt te zijn, genaamd Gamestop.


Ruim voor de verkiezingen volgde ik de debatten en praatprogramma’s op de voet. Wat ik dan soms leuk vind is het ‘tweede scherm’ aan te zitten, Twitter. Oei, oei wat een riool. Om niet in details te treden, maar direct de uitzending van Jinek bij de kop te pakken. Ik bedoel de uitzending van Jinek waar een politicus wegliep. Wat je dan leest op dat sociale medium! 

Per saldo is de conclusie dat veel tweetende medemensen de politicus, die zich voor het stukje cabaret niet staande hield, juist willen belonen met een stem. Ik zeg Koekoek! Tweet tweet twiet. Hoe is het mogelijk.

Je hoort altijd dat je niet mag zeggen dat kiezers niet weten waar ze mee bezig zijn. Dat je niet mag zeggen dat je als stemmer eerst iets moet lezen, je in de verschillende keuzes zou moeten verdiepen. Laat staan hierop een verkort inburgeringsexamen te ondergaan, of een kleine stemquiz te doen. 
Omgekeerd, er zou ook iets voor te zeggen zijn om een Autoriteit Politieke Uitspraken in te stellen om een politieke partij te berispen voor leugens, drogredeneringen en grofheden. Kan blijkbaar ook niet, want lees de grondwet er maar op na: vrijheid van meningsuiting.

Maar ja, er wordt gelogen en bedrogen dat het een aard heeft. Meneer van Forum doet Trump na: met een Amerikaanse pet op bralt hij gevaarlijk over een burgerleger. Vervolgens doet deze moderne politicus beloften over corona die niet kunnen. Bovendien gaat hij er niet over. Toch verzamelt hij hordes mensen om zich heen. Hij gaat viraal, maar dan off-line. Want tsja, de mensen die komen opdagen, houden wel van een verzetje in coronatijd. Wat uit de verkiezingsuitslag blijkt, is dat er circa een half miljoen op die partij hebben gestemd. Nu komt de gelijkenis met het veelbesproken aandeel Gamestop.

De bewuste politicus was in feite failliet, dat wil zeggen, zijn denkbeelden zijn niets waard om constructief te zijn in een regeringscoalitie. Ze zijn ook niets waard gebleken in de oppositie. Net zoals bij het aandeel Gamestop zou je verwachten dat het dan Game Over is.

Slimme aandelenanalisten van grote hedge fund managers hebben onderzoek gedaan naar de balans, de winst- en verliesrekening, het management en de vooruitzichten voor het aandeel Gamestop. Op internet fora (Forum, what’s in a name) hebben particulieren zich verenigd en hebben het aandeel tegen de zwaartekracht en tegen alle logica in gekocht als gekken en brachten hedge fund managers (short sellers die het aandeel niets waard vonden) op de knieën. Dat was een vrij unieke situatie. 

Terug naar de Nederlandse politiek. Men heeft op TV, in kranten en in weekbladen ook fundamenteel onderzoek gedaan en gemeend dat de partij in kwestie (Forum) naar de marge was verwezen. Eigenlijk logisch, er sputterde alleen onzin uit, onwaarheden en complottheorieën. In een normaal interview viel deze tronie zwaar door de mand, hij had niets te zeggen. Echter, de politicus weet goed wat marketing is: appelleren aan angsten, Trump kopiëren, en met name kiezers naar de mond praten. Mensen mobiliseren, net als op het Reddit forum waar Gamestop het speeltje werd. Tegen de ratio in maar met een goed gevoel (haha, wij kiezers hebben tegen corona gestemd!) kreeg meneertje er van de stemmers in het land flink wat zetels bij. Misschien wel ten laste van de echte ‘Meneertje Koekepeertje’ [spreek uit op z’n Venloos] die terug ging naar 17 zetels.


Moraal van het verhaal. Er is geen 'level playing field', geen niveau waar iedere politieke partij zich aan moet houden. Partijen die beleefd blijven en naar eer en geweten een politiek programma maken, het program laten doorrekenen en netjes met tegenstanders in het debat gaan, hebben het zwaar. Zij verliezen van mediamieke talenten maar ook van sluwe bengels die totaal géén programma hebben maar weten waar zij de vergeten doelgroep kunnen vinden en in hun onderbuik kunnen treffen. Maakt niet uit met wat. Waarschijnlijk gelooft de politicus zelf ook niet wat hij zegt. Het enige dat telt is dat teleurgestelde groepen kiezers gevoelig worden gemaakt voor die uitspraken en op deze sluwe politicus, deze rattenvanger van Hamelen gaan stemmen. Zo deed Trump het en zo deed Dominic Cummings het in de Britse politiek. Cummings wist hoe hij voor Boris Johnson een Brexit moest versieren (zie foto onder).


Gaan we er in Nederland eindelijk eens iets op verzinnen? Serieuze politiek is toch geen spel? Of laten we kiezers zonder inhoudelijke afwegingen flipperen tussen de ene en de andere one-issue partij of extreme protest beweging? Wachten we tot de politiek TILT aan geeft? Komt er in de Tweede Kamer vrij spel voor gelukzoekers die binnen marcheren met een proteststem? 

Als dit niet stopt, dan is het echt Game Over.

donderdag 24 december 2020

Business continuity en corona

Bedrijven, en dus ook financiële instellingen zullen altijd beducht moeten zijn op operationele risico's. Als het goed is heeft elke instelling een plan voor het geval er oorlog, een natuurramp of een andere vorm van uitval van mensen en middelen dreigt. Er is een business continuity plan en een vorm van disaster recovery. In jargon nog al eens afgekort als BCP/DR.  BCP/DR of BC M (de M is van management) is doorgaans gericht op problemen met betrekking tot fysieke behuizing en gebruik van middelen op het kantoor. Het is in de 21e eeuw in toenemende mate gericht op bereikbaarheid en tijdig gebruik van hardware en software (IT) om een belangrijk en/of urgent zakelijk doel te kunnen blijven bereiken. Om dus die business continuïteit te garanderen.

Voor de continuïteit is er oorspronkelijk veel aandacht voor een duur betaald uitwijkcentrum waar traders bijvoorbeeld naar uitwijken om de handel met pensioenfondsen, verzekeraars en andere banken zo ononderbroken mogelijk voort te zetten. In zo'n uitwijkcentrum staan computers, Bloombergs etc.. om meteen door te kunnen gaan na een bepaald 'event'. Al is het maar een stroomuitval.

Hoewel er geleidelijk aan meer aandacht is gekomen voor thuiswerken, de schrijver werd er zelf pas in 2013 mee geconfronteerd, is het thuiswerken pas met de corona pandemie als een soort 'big bang'  in vol ornaat ingevoerd. Niet even op je laptop een klusje afmaken. Neen. Gewoonweg maanden vanuit huis je prestaties op peil houden. Het thuiswerken heeft door de pandemie - als je het positief bekijkt - een mooie stimulans gekregen. Echter, het thuiswerken op deze schaal is wel uit nood geboren!

Hoe zit het met continuïteit en de veiligheid?


meeting riskmanagement from home


Werknemers gebruiken nu hun particuliere internetaansluiting. Die is genoeg voor gewoon gebruik voor circa 3 á 4 personen, maar is deze toereikend voor zwaarder gebruik (videocalls en de specifieke systemen van het werk) en indien huisgenoten tegelijkertijd Netflixen en bloedige internet games uitvechten? En dat vaak nog met een standaard wachtwoord op de router.

Kan je van huis uit kritische processen laten doorgaan? Kun je snel ergens op terugvallen? En, telefoongesprekken, worden deze gelogd als deze ook op kantoor via een recorder moeten? Zijn dossiers in de kast of op de laptop goed opgeborgen en beveiligd of is de cloud goed versleuteld? Wordt de privacy van cliënten ook thuis goed gewaarborgd?

Ik heb het verder niet over het creatieve proces, de bijna automatische (sociale en zakelijke) controle en verbeteringen van elkaar omdat collega's op kantoor wel fysiek binnen bereik zijn en thuis niet. En ook niet over de emotionele effecten, die zijn in 2020 meer dan voldoende overal benoemd en besproken. Ik sta ook niet stil bij een waslijst aan andere zaken die op kantoor aan procedures, fiats en controles onderhevig zijn, en het is natuurlijk zo dat een flink aantal functies gewoonweg niet van huis gedaan worden. Ook nu niet.

Zijn uitwijkcentra eigenlijk benut, en zijn deze nog nodig? We hebben nu blijkbaar honderdduizenden mini uitwijkcentra bij mensen thuis. 

Toch is het denk ik goed om even stil te staan bij de controles op kritische processen in eigen bedrijf en bij de controles op de uitbestede processen. 

Financiële instellingen moeten beschikken over een adequaat Business Continuity Management (BCM). Zo kunnen zij hun kritische bedrijfsprocessen en systemen beschermen en de risico’s (én crises) beheersen. Dat doen zij op basis van continuïteitseisen, die vastgelegd zijn in de wet- en regelgeving. Instellingen die niet onder een bepaalde wet of regelgeving vallen, kunnen wet- en regelgeving wel als leidraad gebruiken voor hun risicobeheersing. Een paar voorbeelden die op de website van DNB staan:  

  • Joint Forum High Level Principles for Business Continuity voor banken
  • Principles for Financial Market Infrastructures (PFMI) voor financiële marktinfrastructuren (FMI’s), zoals betaalsystemen, clearing- en settlementsystemen
  • DNB Toetsingskader Business Continuity Management Financiële Kerninfrastructuur (FKI) voor instellingen die deel uitmaken van de FKI.  
Mijn advies is om de aanstaande ISAE3402 documenten over het afgelopen jaar goed door te lopen op bijzonderheden want het kan bijna niet anders dan dat er uitzonderingen zijn toegestaan.

Aan u de schone taak om te bepalen of dat voor uw processen acceptabel is geweest.

vrijdag 20 november 2020

In-house & Outsourced Investment Management

Klik op Mijn Dienstverlening om te zien wat actie betekent.



Economic outlooks, Investment  beliefs, IPS, Toezicht, Lid  Beleggingsadvies Commissie, Manager selectie & Monitoring, DD, Duurzaamheid: doorontwikkeling, onderzoek & implementatie, Project- en Team management.